2 STUDENTEN IN TDE
Locatie: Jakarta - Indonesië - Azie
Project: Theatre for Development and Education (TDE)
Ambassadeur: Egbert Wits
De afgelopen maanden hebben twee studentes van de Hogeschool van de Kunsten Utrecht onderdeel uitgemaakt van het TDE programma. Op de theatre embassy website zijn allerlei blogs te lezen van Babette en Sharon. Ik heb beide studenten 4 maanden lang van een afstandje mogen volgen; de vele andere activiteiten binnen het programma maakten dat ik mijn tijd en aandacht echt verdelen moest. Gelukkig heb ik meer dan voldoende tijd met ze kunnen besteden om iets over hun stage te kunnen vertellen.
Wat mij het meest is opgevallen is hun spontaniteit en werklust. Het besef dat 4 maanden echt een korte periode is. Het feit dat je zelf iets van je stage moet maken, beide zaten er goed in. De problemen waar ze tegenaan liepen waren typisch Indonesisch, en zorgden constant weer voor nieuwe onvermijdelijke uitdagingen. Het chronische te laat komen van Indonesiërs, hoe ga je daar mee om? Neem je de tijd zelf ook met een korreltje zout, of ga je proberen je Hollandse stiptheid op te dringen aan de anderen. “Improvisatie is hier het grootste woord,” aldus Babette. Je moet met de middelen en de tijd die je hebt iets gaan maken. Gaan zitten wachten, op anderen, op dingen die geregeld zouden moeten zijn, op een duidelijke aanwijzing, levert weinig op.
Sharon vertelde tegen het eind van haar periode hier dat ze geleerd heeft de dingen wat meer los te laten. Je kunt wel alles strak plannen, maar het gaat in de werkelijkheid toch nooit zoals gepland. Zeker niet in Indonesië! Proberen dingen echt goed uit te leggen is erg lastig. In de vertaling gaat zoveel verloren en teveel gepraat doet een theaterworkshop geen goed. Een ding dat voor Sharon veel duidelijker is geworden is dat “het gebruik van voorbeelden zo belangrijk is om dingen helder te krijgen.” Minder praten, meer doen. Minder logica, meer gevoel.
Kritisch punt van beide studenten is dat ze eigenlijk niet de begeleiding hebben gekregen die ze graag hadden willen hebben. Babette en Sharon hebben echt hun eigen dingen gedaan en ik was lang niet altijd aanwezig als zij optraden of workshops gaven. Hierdoor hebben ze te weinig feedback op hun stijl van lesgeven, acteerwerk en facilitatie technieken gekregen. Althans feedback van iemand met dezelfde culture achtergrond. Indonesiërs zeggen 99 van de 100 keer dat iets fantastisch is en daar schieten kritische Hollandse studenten niks mee op. Kritiek geven is iets heel moeilijks aan deze kant van de wereld, de glimlach is eigenlijk het antwoord op alles.
Zodoende zijn Sharon en Babette tijdens de stage geen actieve participanten geweest binnen de lopende activiteiten van het TDE programma. Het is geen stage in de gebruikelijke zin van het woord geweest, waarbij studenten meedraaien met de activiteiten van een professional. Ze hebben binnen het netwerk van TDE echt hun eigen dingen gedaan.
De taalbarrière, de moeilijke (vaak gemarginaliseerde) doelgroepen, de culture verschillen en de gevoelige thema’s waar we momenteel mee werken binnen TDE, maken het uiterst riskant om Nederlandse studenten zomaar mee te laten draaien. Als actieve toeschouwers hebben ze van dichtbij gezien wat we allemaal doen binnen TDE en wat er allemaal mogelijk is met theater. Ze zijn mee op de TANAH tournee geweest met CCL en hebben domestic workers zien optreden in Yogyakarta.
De afzonderlijke projecten die Sharon en Babette zelf hebben uitgevoerd waren mogelijk dankzij het netwerk van TDE. Het succes, de waardering en goede respons die ze hiervoor kregen zijn alleen te danken aan hun eigen inspanning en creativiteit. Ze hebben wat dat betreft zelfstandig in een andere cultuur gewerkt; alle problemen die er onderweg waren hebben ze op weten te lossen. Ook Main Teater en CCL, twee partnerorganisaties van het TDE programma, zijn van grote waarde geweest.
Stage lopen in Indonesië binnen TDE is niet makkelijk, dat is gebleken. Het gegoochel met de taal, de soms rare besluitvormingsprocessen, continu de vreemde zijn, niet begrepen worden, je kapot ergeren aan het slakkentempo waarin veel dingen gaan, je moet er allemaal tegen kunnen. En dat alles zonder begeleider die continu aandacht en feedback kan geven, ga er maar aanstaan.
Sharon en Babette hebben van Indonesië terug gekregen wat ze erin hebben gestopt. De ervaringen, zowel de positieve als negatieve, van beide waren er genoeg, hebben hen echt verrijkt. Als persoon en als theaterdocent/maker De volwassen toon tijdens de laatste evaluatie gesprekken viel op. Beide zijn met andere ogen naar de Nederlandse samenleving gaan kijken en zullen deze periode van hun leven nooit meer vergeten.
Als er in 2012 weer twee sterke dames opstaan om binnen het netwerk van TDE aan de slag te gaan in Indonesië zijn ze welkom. Het is een waardevolle verrijking geweest van het programma. Geïnteresseerd naar de activiteiten die Sharon en Babette hebben uitgevoerd? Kijk even rond op de blog gedeelte van de theatre embassy website, ze hebben het zelf allemaal levendig opgeschreven.
Salam
Egbert
